OPDRACHT 5: toekomstscenario 2020

Toekomstvisie landschap van communicatie/advertising 2020


A - Een toekomstvisie op het landschap van communicatie
Mijn onderzoeksvraag van de afgelopen paar maanden op het gebied van sublimial advertising luidde: In hoeverre geluid een doorslaggevende rol kan spelen bij subliminal advertising.
Als je het hebt over geluid zijn er natuurlijk tal van mogelijheden opnoembaar om met geluid om te gaan. Ik zie de toekomst van subliminal advertising al dan niet subliminale boodschappen rooskleurig in. In 2020 is het gebruik van subliminal advertising weer legaal in Nederland en is er zelfs een behoefte aan op het gebied van therapie. Waar vele mensen vanuit allerlei verschillende disciplines baat bij hebben. Hier kom ik later op terug in mijn toekomstscenario. Eén van de belangrijkste goeroe's op het gebied van onderzoek naar subliminale advertising is Martin Lindstrom. In zijn boek Buy-ology schrijft Martin over subliminale reclame. In het boek resulteert Martin een onderzoeksproject waarin de meest geavanceerde hersenscanmethoden worden gebruikt. Lindstrom ontdekte bij zijn onderzoek dat subliminale reclames wel degelijk invloed kunnen hebben. Dit concludeerde hij uit het feit dat de proefpersonen hersenactiviteit vertoonden op het moment dat zij werden blootgesteld aan subliminale reclames. Met een ander onderzoek ontdekte Martin dat enclaves zonder merklogo's ontzettend goed werkten. Deze reclames hebben veel effect. Dat komt omdat de mensen die deze reclames aanschouwen niet bewust zijn van het feit dat ze met reclame te maken hebben. Hierdoor laten ze hun omzichtigheid varen. Als laatst wil ik afsluiten met een stukje, ook van Lindstrom, dat te maken heeft met geluid. Hetgeen waar ik mijn onderzoek over maak. Lindstrom verbreedt het begrip subliminaal enigszins door het ook aan te duiden als onbewuste boodschappen die producten aantrekkelijker moeten maken. Hij toonde aan d.m.v. bijv. George Gershwin muziek, dat word gedraaid in de desbetreffende kledingszaak, wanneer je op zoek bent naar bijv. een mooi elegant pak. Je de muziek wel hoort maar dat je te veel afgeleid bent om je er bewust van te zijn. Het komt ook nog steeds voor dat er kunstmatige geuren in bijv. casino’s, vliegtuigcabines, hotelkamers en gloednieuwe auto’s worden gepompt.
Ik wil mijn toekomstscenario beginnen met een stukje over een onderzoek dat heeft plaatsgevonden in 1991. Het betrof een onderzoek dat werd uitgevoerd door de vier onderzoekers Greenwald, Spangenberg, Pratkanis & Eskenazi. Deze onderzoekers gaven een aantal proefpersonen een tape mee waarop stond dat deze cassette hielp bij het vergroten van het geheugen. Daarnaast was er nog een andere groep die ook een cassette mee kreeg waarop stond dat het hielp om het zelfvertrouwen te vergroten. De proefpersonen moesten hier gedurende enkele weken naar luisteren, het liefst elke dag voor het slapen gaan. Hetgeen de proefpersonen niet wisten was dat de onderzoekers bij sommige tapes de etiketten hadden verwisseld. Na enkele weken dachten de proefpersonen dat hun geheugen of zelfvertrouwen was verbeterd. Nu is het zo dat uit objectieve metingen bleek dat alleen het geheugen bij allebei de groepen proefpersonen iets verbeterd was. Deze subliminale zelfhulpcassettes hebben dus een placebo effect. Maar ondanks dit placebo effect, dat dus niet aantoonbaar effect heeft gehad. Kunnen bepaalde groepen mensen hier wel degelijk een voordeel uit halen. Als je zelf het gevoel hebt opgewekt dat je je beter voelt, in welk opzicht dan ook dan voorheen. Dan doet dit een mens goed.
Je kan op verschillende manieren beïnvloed raken door subliminale boodschappen. Dit is mogelijk d.m.v. beelden, woorden en geluiden. Omdat ik mijn onderzoek over geluid doe is de vraag in eerste instantie nu natuurlijk of je met onbewuste geluiden en woorden mensen kan aanzetten tot dingen waarvoor ze bewust nooit zouden hebben gekozen. Over het effect van subliminale boodschappen bestaat er enige verdeeldheid onder de deskundigen op dit gebied.
Bij subliminale boodschappen is het van belang dat mensen de boodschap kunnen ontleden.
Wij als mensen zijn beter in het herkennen van beelden, bijv. gezichten dan in het verwerken van simpele instructies. Bij het welbekende voorbeeld van toen er de tekst 'eat popcorn' op het witte doek verscheen in de bioscoop zal minder invloed hebben op het bewustzijn van de mens als wanneer dit een afbeelding van een emmer popcorn zou zijn geweest. Daarbij zeggende dat dit eigenlijk niet echt een goed voorbeeld is omdat bij dit onderzoek de resultaten waren vervalst. Maar het geeft wel het verschil aan in de impact die de mensen onbewust meekrijgen. Het is daarom ook moeilijker voor ons onbewuste om subliminale boodschappen te begrijpen die uit meerdere woorden bestaan. Zoals bij een gehele zin het geval is.
De manier waarop mensen luisteren maakt het onwaarschijnlijk te veronderstellen dat zij verbale boodschappen herkennen die achterstevoren zijn opgenomen, op grote snelheid worden afgespeeld of worden gemaskeerd door andere geluiden. Als mensen, ook onbewust, de inhoud van dit soort boodschappen niet kunnen ontcijferen, zullen deze ook geen invloed hebben. Er is een onderzoek geweest van Henley en Dixon, twee van de weinige onderzoekers in dit veld. Deze leidden een experiment om subliminale audioresultaten te onderzoeken. Hun experiment bestond uit het vermommen of verdoezelen van subliminale boodschappen d.m.v. muziek.
De deelnemers erkenden de subliminale woorden vaker dan dat de proefpersonen (controlegroep) dit deden. Zij konden ook de subliminale woorden van de verkregen controlelijst onderscheiden.
De experimentele resultaten van Henley's en Dixon's experiment werden gereproduceerd door Mykel en Dayes. De methode die zij gebruikten was om de muziek in te zetten als soort van masker waarbij er de ene keer wel en de andere keer geen muziek werd gebruikt. De resultaten waren vaag.
De subliminale groep erkende meer woorden dan de controlegroep, maar dit was eigenlijk niet te vergelijken omdat hierbij werd uitgegaan van een ander principe.
Uiteindelijk komt het tot nu toe erop neer dat het niet mogelijk is de theoretische kant van subliminale audio te bewijzen. Dit in de vorm van gegevens of onderzoek zoals er tot nu toe gedaan is naar subliminale audio. Deze onderzoeken hebben echter een hoop twijfel teweeg gebracht of het misschien wel eens echt zou kunnen gaan werken. Het heeft nieuwe wegen geopend en ook daarom wordt er nog steeds nader onderzoek gedaan of het kan werken op reclame en commercieel gebied. Dit heeft mede te maken met het feit dat er tot nog toe geen concrete manier is gevonden om geluidstechnische subliminale stimulansen te bezorgen. Tevens speelt het ook mee dat er praktische beperkingen zijn die deze onderzoeken belemmeren. Het is lastig om alle geluidsbanden op de juiste volumehoogte te krijgen dat het exact gaat werken. Het wordt nog lastiger gemaakt om de in massaproductie geproduceerde geluidsbanden aan te schaffen en er dan voor te zorgen dat deze allemaal even betrouwbaar zijn. Er is echter een kleine groep mensen die subliminale audio invloeden steunt en er volop in geloven. Zij beweren dat er enkel resultaten plaatsvinden wanneer de luisteraar in een bijzondere gemoedstoestand verkeerd. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij iemand die onder hypnose is. Als onze geest in een gehypnotiseerde toestand verkeerd is het mogelijk om niet-opvallende signalen te verwerken. Aldus de aanhang. Hier bestaat echter geen concreet bewijs voor en dus kunnen we daar voor zover alleen maar over speculeren. Het is naar alle waarschijnlijkheid denkbaar dat we ooit de mogelijkheid en de middelen hebben om werkende subliminale boodschappen door middel van geluid in te zetten voor wat dan ook. Tot op de dag van vandaag is er echter nog niets openbaar gemaakt op dit gebied. Ook niet in de onderzoekswereld. Het is daarom afwachten op het moment dat de grote doorbraak zich aandoet en wij als mens onbewust beïnvloed kunnen geraken van subliminale geluiden. We wachten het af...
Tegenwoordig zijn er op allerlei verschillende disciplines verslavingen te noteren. Noem het en het bestaat, je kan het zo gek niet bedenken. Van eet tot gameverslaving, van sex tot koopverslaving en van rook tot drugsverslaving. In 2020 zal dit aantal en soorten verslavingen alleen maar toegenomen zijn. Iedereen is wel ergens aan verslaafd. In mijn toekomstvisie word subliminal advertising ingezet bij het tegengaan en of het bestrijden van verslavingen. Dit komt tot stand doordat deze groepen mensen onbewust worden blootgesteld aan subliminale boodschappen om hun verslavingen te remmen, al dan niet te stoppen. Dit alles gaat plaatsvinden met subliminale boodschappen op het gebied van geluid.
Ik wil er met dit project voor gaan zorgen dat mensen d.m.v. subliminale boodschappen minder snel in een verslaving treden op welk gebied dan ook. Ik schreef eerder over een groep mensen die denken dat mensen vatbaarder zijn voor subliminale boodschappen wanneer hun geest in een bepaalde gemoedstoestand is. Ik wil hiervan gebruik maken door de groepen mensen die kampen met welke vorm van verslaving dan ook bloot te stellen aan hypnotiserende geluiden. Hierdoor zijn ze later in staat zich makkelijker en kwetsbaarder open te stellen voor de subliminale geluiden die ze van hun verslaving af moeten gaan helpen. Deze subliminale geluiden werken dan als een therapie om er vervolgens op lange termijn voordeel uit te halen. Het kan een doorbraak betekenen in de wereld van het onderzoek naar verslavingen en daarnaast zal het een hoop mensen gaan helpen om de strijdt aan te gaan naar hun verslaving. Conclusie is dat er tot op de dag van vandaag nog geen resultaat geboekt kan worden als je het hebt over subliminale boodschappen d.m.v. geluid. Dit zal in de toekomst ongetwijfeld anders zijn omdat er nog hevig onderzoek naar wordt gedaan. De verwachting is dan ook dat dit niet meer lang zal gaan duren en de media en advertising wereld zal hier volop gebruik van kunnen gaan maken.


B - Vertaling van een opdracht uit de minor.
Bij mijn Minor AdCom heb ik in het afgelopen half jaar een opdracht gemaakt voor CVD (Centrum voor Dienstverlening). Deze welzijnsorganisatie richt zich op alle Rotterdammers zonder vaste woon- of verblijfplaats. Het is een stichting die zich inzet om dak- en thuisloze van straat te halen, om ze vervolgens weer terug in de maatschappij proberen te krijgen. Op deze manier wordt ze allemaal een eerlijke kans geboden door ze verschillende workshops aan te bieden die bij ze passen. Zo is er voor elke dakloze wat wils. Door deze workshops te volgen zijn ze bezig met iets dat ze leuk vinden en zijn ze dus niet meer bezig met hun oude leventje. Tevens verleggen ze de interesses en zijn ze niet meer constant met één ding bezig, bijv. hun verslaving (alcohol, drugs, noem maar op). Deze afleiding zorgt er dan weer voor dat ze minder snel in hun oude patroon terugvallen. De bedoeling voor deze opdracht van AdCom was dat we een guerilla advertising concept ontwikkelden. Dit kon van alles zijn en daarbij moest naar voren komen dat iedereen dakloos kon worden en datgeen wat ze doen in een positief daglicht gezet moest worden. Dat iedereen dakloos kan worden is al langer bekend en is hoewel de zin zegt nou niet bepaald voor de meesten weggelegd. Echter kunnen we wel allemaal ergens verslaafd aan raken. Of dit nou positief of negatief is. Een verslaving is een verslaving. En we zijn er als mens allemaal even vatbaar voor. De een alleen wat meer dan de ander. Hetgeen ik bedacht heb bij deze opdracht is dat ik gebruik wil maken van het zogenoemde reverse graffiti. Althans mijn idee heeft niet veel met graffiti te maken. Het komt erop neer dat ik de silhouetten van daklozen op straat, in allerlei verschillende poses, van straat wil halen d.m.v. een hoge druk reiniger. Hierbij hou je op een vuile muur of in een smerige steeg alleen schone silhouetten over.
Op deze manier zijn de daklozen uit het straat beeld verdwenen. De mensen van CVD hebben ze letterlijk uit hun milieu geplukt. De bedoeling is dan ook dat ze niet meer terugvallen in hun oude gewoontes en problematische oplossingen.
Het toekomstbeeld van dat ik subliminale boodschappen wil gaan inzetten om verslavingen tegen te gaan lijkt mij de uitgelezen mogelijkheid om dat met deze opdracht van AdCom te gaan gebruiken.
De weg naar een verslaving is echter lang en je beland daarom ook niet zomaar op straat.
Het probleem is echter dat er vele verschillende soorten verslavingen zijn en dat er vele factoren van af hangen om ook daadwerkelijk verslaafd te geraken.

De manier waarop ik deze guerilla wil gaan invullen in de context van mijn toekomstige medialandschap gaat als volgt:

De aanschouwer is degene die door middel van deze guerilla CVD van een financiële bijdrage zal gaan voorzien. Ik wil er dus voor gaan zorgen dat de mensen die langs deze guerilla lopen de onbewuste boodschap meekrijgen in welke situatie de dak-en thuisloze zich bevinden. Ik wil de mensen een gevoel/experience mee gaan geven. De aanschouwer zal nooit en te nimmer weten hoe een dak- en thuisloze zich voelt. De mensen moeten zich gaan voelen als een dakloze en voelen zich daarom ook zo, ze treden als het ware in het lichaam van een verslaafde. Door deze realistische ervaring zijn mensen sneller geneigd om een financiële bijdrage te leveren. Dit alles komt tot stand door subliminale geluiden/boodschappen. Elk geluid roept een reactie bij de mens op. Dit kan zich voordoen in een emotie die loskomt maar bijvoorbeeld ook in een actie of een totaal onverwachte wending die zich dan voordoet. Iedereen reageert anders op geluiden en gaan daar anders mee om.
De voorbijganger die langs deze guerrilla loopt krijgt d.m.v. bluetooth een bericht op de mobiel (2020 zal dit wel een multifunctioneel horloge zijn) verstuurd. Op dit moment is het nog verboden om berichten naar de mobiel te sturen als hier niet om wordt gevraagd. Deze berichten zijn echter compleet kosteloos en daarbij komt dat het in mijn ogen in 2020 juist één van de meest gebruikte manieren is om de consument aan te spreken. Naast subliminal advertising natuurlijk. Het bericht dat deze mensen verstuurd krijgen is variabel. Het varieert van geluiden die te maken hebben met het milieu waarin de verslaafden leven tot aan geluiden die het gevoel van de verslaafden beschrijven.